Hoogbegaafdheid

Bij hoogbegaafdheid is niet alleen sprake van een hoge intelligentie, ook persoonlijkheidsfactoren zoals creativiteit en doorzettingsvermogen spelen een rol. Het is de aanleg om tot uitzonderlijke prestaties te komen. Hoogbegaafden hebben een IQ hoger adn 130, wat voorkomt bij circa 2,5% van de mensen. Belangrijk voor u als ouder is om te weten dat de sociale omgeving een grote invloed op de ontwikkeling van een hoogbegaafd kind heeft, zowel in positief als in negatief opzicht. De drie belangrijkste sociale omgevingen zijn school, ontwikkelingsgelijken en het gezin.  

Hoogbegaafden leren en denken anders

Het is in eerste instantie van belang te weten dat hoogbegaafden anders denken en leren anders. Het onderwijs moet daar uiteraard op aansluiten. Er zijn vijf manieren van denken die kenmerkend zijn voor hoogbegaafden:

  • Topdown thinking: denken vanuit het grote geheel;
  • Deep level thinking: veel meer de diepte ingaan;
  • Lateral thinking: problemen creatief benaderen en vanuit verschillende kanten oplossen
  • Visual thinking: beelddenken
  • Caring thinking: veel meer denken vanuit het hart en de persoonlijkheid.

Sociaal-emotionele misverstanden

Er zijn ontzettend veel misverstanden wat betreft de sociaal-emotionele ontwikkeling van hoogbegaafden. Veel leerkrachten vinden hun hoogbegaafde leerling bijvoorbeeld niet erg sociaal. Het wil echter niet per definitie zo zijn dat de hoogbegaafde achterloopt, maar er kan inderdaad sprake zijn van een moeizame communicatie met klasgenoten. Onderzoek wijst  uit dat kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong ook op sociaal gebied veelal voorlopen en dat daardoor communicatiemisverstanden kunnen ontstaan. Ze hoeven in principe niet vaker social en emotionele problemen te hebben dan andere kinderen, mit er rekening wordt gehouden met hun mogelijkheden. 

Risico's

Het is belangrijk te weten dat hoogbegaafden een risicogroep zijn en dat de mate van begaafdheid diverse gevolgen heeft. Echter, problemen mogen niet op voorhand verwacht worden. De ontwikkeling van vrienschappen, van een zelfbeeld en van sociale identiteit zijn specifieke risicogebieden voor hoogbegaafde kinderen. Tevens is de aansluiting met leeftijdsgenoten een risicogebied. Er kunnen verschillende oorzaken zijn waarom het met hoogbegaafde kinderen mis kan gaan op sociaal-emotioneel gebied:

  • Scheve (te hoge) vrienschapsverwachtingen
  • Gebrek aan cognitieve uitdaging
  • Het niveau van spelen ontwikkelt sneller
  • Hoge mate van aanpassingsgedrag
  • Gebruikt te moeilijke woorden en begrippen
  • Behoefte om aardig gevonden te worden
  • Hebben soms andere interesses

Bron: www.wij-leren.nl